Puna kërkohet për siguri ekonomike, zhvillim profesional dhe pavarësi financiare, ndërsa punëkërkuesit shpesh përballen me treg të kufizuar punësimi dhe kushte jo gjithmonë të favorshme.
Të dhënat e siguruara nga Urgjent tregojnë se gjatë këtij viti në Kosovë është shënuar një rritje e dukshme e numrit të personave që kërkojnë punë. Në muajin shtator të vitit 2025, në evidencat e Zyrës së Punësimit janë regjistruar rreth 69.751 punëkërkues, prej të cilëve 35.909 janë gra dhe 33.842 burra.
Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, numrat paraqesin një rritje të konsiderueshme. Në muajin shtator të vitit 2024, ishin regjistruar 52.016 punëkërkues, ku 26.016 ishin femra dhe 26.000 meshkuj.
Ky ndryshim vjetor ngre pyetje të rëndësishme: – A po rritet vërtet papunësia në Kosovë? – Apo thjesht po shtohet numri i qytetarëve që po tregojnë interes për t’u punësuar dhe po regjistrohen në evidencat zyrtare?
Femrat dominojnë listat e punëkërkuesve
Të dhënat tregojnë se numri i femrave që kërkojnë punë në Suharekë është ndjeshëm më i lartë se ai i meshkujve. Kjo tregon jo vetëm nevojën për më shumë vende pune të përshtatshme për gratë, por edhe një vetëdijesim më të madh të tyre për t’u integruar në tregun e punës.
Sipas ekspertëve të punësimit, kjo rritje mund të lidhet me faktorë të ndryshëm, si: mungesa e vendeve të punës të qëndrueshme, kushtet jo të favorshme të punës në disa biznese, apo edhe dëshira e qytetarëve për t’u rikthyer në tregun e punës pas periudhave të pushimit, emigrimit apo papunësisë afatgjatë.
Situata e papunësisë në nivel vendi
Në nivel të Republikës së Kosovës, sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), shkalla e papunësisë mbetet një ndër më të lartat në rajon, me mbi 20% të popullsisë aktive pa punë. Papunësia është më e theksuar te të rinjtë dhe gratë, ndërsa sfidë e vazhdueshme mbetet mospërputhja mes aftësive të punëkërkuesve dhe kërkesave të tregut të punës.
Të drejtat e punëtorëve dhe sfidat në vendin e punës
Ligji i Punës i Republikës së Kosovës (Nr. 03/L – 212) garanton të drejtën për punë, paga të drejta, pushime vjetore, kushte të sigurta dhe mbrojtje kundër diskriminimit. Megjithatë, në praktikë, shumë punëtorë ankohen për mosrespektim të kontratave, mungesë sigurimesh shëndetësore dhe orare të zgjatura, veçanërisht në sektorin privat. Këto kushte shpesh ndikojnë që një pjesë e qytetarëve të braktisin vendin e punës ose të kërkojnë alternativa më të mira, duke ndikuar kështu në rritjen e numrit të të papunëve të regjistruar.
Interesimi për punësim, shenjë pozitive apo shqetësim për papunësinë?
Nga njëra anë, rritja e numrit të punëkërkuesve mund të interpretohet si shenjë negative që tregon mungesë të vendeve të punës. Por nga ana tjetër, mund të shihet si tregues pozitiv – që gjithnjë e më shumë qytetarë po regjistrohen zyrtarisht, po kërkojnë punë në mënyrë ligjore dhe po përfshihen në programe të trajnimit dhe punësimit që ofrojnë komunat dhe Ministria e Punës.
Përfundim
Rritja e punëkërkuesve në Kosovë nga 52.016 në shtator 2024 në 69.571 në shtator 2025 nuk është vetëm një shifër – por një tregues i dinamikave ekonomike, sociale dhe ligjore që ndikojnë drejtpërdrejt jetën e qytetarëve. Nëse kjo rritje do të thotë papunësi më e lartë apo thjesht interesim më i madh për punë, mbetet të shihet në muajt e ardhshëm – por një gjë është e qartë: tregu i punës në Suharekë po kërkon më shumë mundësi, barazi dhe siguri për çdo qytetar.
